De verkiezingen van 2017: manmanman…

(Column voor de nieuwsbrief van ProDemos)

Schermafdruk 2017-05-01 12.50.38Het was een opvallend plaatje: de voorzitter van de Tweede Kamer op de foto samen met de informateur. Wat er opvallend aan was? Twee vrouwen in charge! Het kan dus wél, vrouwen in een prominente positie. Valt het dan ook allemaal wel mee met de positie van vrouwen in de politiek? Helaas, er is nog lang geen sprake van een representatieve vertegenwoordiging. Laten we daar in 2017, het jaar waarin het (passief) vrouwenkiesrecht 100 jaar bestaat, eens serieus werk van maken.

Met of zonder stropdas
Krantenpagina’s en televisieschermen werden in verkiezingstijd gedomineerd door de mannen. Alleen Marianne Thieme mocht één keer meedebatteren met de lijsttrekkers. Bij het jeugdjournaaldebat hadden de kinderen de keuze tussen mannen met en mannen zonder stropdas. Een treurig gebrek aan rolmodellen: bij hoeveel meisjes zou een kiem gelegd zijn voor een politieke carrière?

Prominent op twee?
De debatten met de nummers twee van de lijsten bleken een vrouwelijke aangelegenheid. Best prominent toch, de tweede plek? Helaas blijkt dat bij het onderhandelen alleen Kathalijne Buitenweg, de nummer twee van Groen- Links, mee mag doen. Jeanine Hennis, Mona Keijzer en Stientje van Veldhoven, de nummers 2 van VVD, CDA en D66 zijn gepasseerd door een man. Zo prominent waren ze kennelijk ook weer niet.

Kansen in het kabinet
De Tweede Kamer telt minder vrouwen dan in de vorige periode. Campagnes om meer vrouwen gekozen te krijgen, hebben er in ieder geval aan bijgedragen dat drie vrouwen met voorkeur- stemmen gekozen zijn. Anders was de oogst nog magerder geweest. En nu

maar duimen voor een net aantal vrouwen in het kabinet. Minstens de helft, dat zou wel mooi zijn tijdens het eeuwfeest van het vrouwenkiesrecht. Ook is het afwachten wie de politiek leiders worden als er huidige fractie- voorzitters doorschuiven naar het kabinet. Tot nu toe zijn vrouwen op nummer twee steevast gepasseerd voor deze functie…

Waarom niet?
Laten we nu de basis leggen om bij de komende verkiezingen meer vrouwen op de lijsten te krijgen. Bij de gemeente- raadsverkiezingen van volgend jaar, voor de provincies, de Eerste Kamer, waterschappen en Europa in 2019. Het is aan politieke partijen om actiever vrouwelijk talent te scouten en op te leiden. En natuurlijk ook aan vrouwen zelf om te overwegen: politiek actief worden, waarom niet? Wat die mannen kunnen, kan ik ook!De verkiezingen van 2017: manmanman…

Advertenties

100 jaar vrouwenkiesrecht: meer vrouwen in de raad!

(gepubliceerd in Raadsledennieuws)

266px-aletta_jacobs32017: het jaar waarin het vrouwenkiesrecht 100 jaar bestaat én de start van maar liefst drie verkiezingsjaren. Dit jaar is de Tweede Kamer aan de beurt, in 2018 de gemeenteraad en in 2019 het Europees Parlement, Provinciale Staten, de Eerste Kamer en Waterschappen. Er is dus de komende jaren veel politiek talent nodig om al die kandidatenlijsten te bemensen. Niet alleen te bemannen dus.

34 jaar geduld…
Dat vrouwen politiek actief konden worden, was geen vanzelfsprekendheid. Al in 1883 wilde Aletta Jacobs zich kandidaat stellen voor de gemeenteraad van Amsterdam. Ze voldeed tenslotte aan alle eisen die de grondwet daaraan stelde: kiesrecht was er voor alle meerderjarige Nederlanders met een minimaal een bepaald inkomen. Helaas stelde de Hoge Raad haar in het ongelijk, men stelde dat “Nederlander en ingezetenen alleen slaat op de mannen, anders ware dit afzonderlijk vermeld’.
Het zou nog 34 jaar duren voor Jacobs wel gelijk kreeg. Een eeuw geleden kregen vrouwen voor het eerst het recht om zich kandidaat te stellen voor de verkiezingen. Alleen passief kiesrecht dus, zelf stemmen mocht pas na een wetswijziging in 1919.

Schommelen rond 25%
Een eeuw vrouwenkiesrecht blijkt helaas nog niet voldoende te zijn om net zo veel vrouwen als mannen politiek actief te laten zijn. Zeker in de lokale politiek blijft het aantal vrouwen achter. In gemeenteraden schommelt het percentage vrouwen al lang gemiddeld rond de 25%. Een blik op de kandidatenlijsten laat vaak al zien hoe dat komt. Vrouwen stellen zich minder snel kandidaat dan mannen. En als ze raadslid zijn, dan stoppen ze eerder dan mannen. Jammer! Maar hoe komt dat toch?

Wie, ik?
“Daar ben ik toch helemaal niet geschikt voor? Vraag die en die maar, die is veel beter!” Vrouwen onderschatten zichzelf helaas maar al te vaak. Ze willen eerst zeker weten dat ze het kunnen voor ze aan iets beginnen. Daardoor melden ze zichzelf niet zo snel spontaan voor bijvoorbeeld een plek op de kandidatenlijst. Dat geldt in de politiek, maar ook in het bedrijfsleven en aan de tafels van talkshows. Mannen zijn letterlijk meer in beeld. Voorbeeldvrouwen zijn daarom belangrijk: “you can’t be what you can’t see”.

Haantjescultuur
Wat ook niet helpt, is haantjesgedrag. Het lijkt in de politiek meer om het spel te gaan dan om de knikkers. Elkaar vliegen afvangen in de debatten, de andere partijen niets gunnen… Niet bepaald gezellig, maar ook niet bevorderlijk voor de kwaliteit van de besluitvorming. Gelukkig kan dat echt anders. Veel gemeenteraden zijn zich bewust van dit probleem en werken aan een betere vergadercultuur. Om de sfeer te verbeteren én het aanzien van de politiek. Ook mannen hebben daar behoefte aan.

Vergaderen, vergaderen
Het raadswerk kost veel tijd, dat is niet te ontkennen. Naast werk, gezin, mantelzorg is het een flinke aanslag op de agenda. Maar dat betekent niet dat er niets te organiseren is. Veel gemeenteraden zijn al bezig om slimmer te vergaderen en de stroom aan stukken te beperken die raadsleden te verhapstukken krijgen. Stoppen  met vergadermarathons. Meer op werkbezoek en vergaderen op locatie. Meer luisteren naar inwoners en organisaties. Dit maakt het raadswerk leuker. En tijd besteden aan iets waar je blij van wordt, is een stuk minder erg.

Actief werven helpt
Wachten tot vrouwen zich spontaan zelf melden voor de lijst, is dus niet voldoende. Het belangrijkste advies is om vrouwen actief te vragen of zij zich kandidaat willen stellen. Omdat ze er anders misschien domweg niet eens over nadenken. Misschien is daar overtuigingskracht voor nodig: waarom zou jij dat niet kunnen? Een goede voorbereiding helpt ook, zodat vrouwen zich zekerder voelen als ze de stap wagen. Met een bijvoorbeeld een cursus, mentoring en een netwerk van ambitieuze vrouwen die elkaar kunnen steunen met raad en daad. Een mooie taak voor politieke partijen en griffies, juist op dit moment.  Het zou toch zonde zijn als na de zomer blijkt dat er helaas weer zo weinig vrouwen op de lijsten staan! Daar heeft Aletta Jacobs toch niet voor gestreden…

De beste lokale bestuurder van 2016 is… een man

(blog voor topvrouwennaardetop.nl)

chess-1483735_1280Sinds 2009 wordt jaarlijks de beste lokale bestuurder van het jaar gekozen. Een mooi initiatief dat laat zien hoe veel energie, deskundigheid en liefde mensen steken in het besturen van een gemeente, provincie of zelfs een waterschap. Dat mag ook wel eens aandacht krijgen natuurlijk! Helaas blijven de vrouwen die dit mooie werk doen, ook dit jaar onderbelicht.

Grote mensen
“Eindelijk een vrouw. Ik sta hier zo eenzaam!”, riep de gespreksleider (v) uit toen ze een vrouw voor de microfoon kreeg. De verkiezing van de beste lokale bestuurder is een mooi feest, maar haar opmerking was tekenend. Sinds 2009 is de winnaar een man. Ook dit jaar was geen uitzondering: de beste bestuurder van 2016 bleek Commissaris van de Koning Wim van de Donk. Bij de 10 genomineerden was helaas maar één vrouw: wethouder Marianne Smitsmans uit Roermond. 10%, da’s wel heel erg weinig… De beste jonge bestuurder van het jaar en de beste bestuurder van een kleine gemeente waren wel vrouwen: de wethouders Lot van Hooijdonk en Ilse Saris. Van Hooijdonk grapte dat ze vorig jaar nog in de ‘grotemensencategorie’ was genomineerd, dus of dit zo’n promotie was…? En in die ‘grotemensencategorie’ stond de allerjongste genomineerde: Paul Smeulders.

Longlist representatief?
De organisatie laat weten dat op de longlist van 50 genomineerden wel relatief meer vrouwen staan: 22%. “Daarmee vormt het aantal vrouwen in de top 50 een goede afspiegeling van het totale aantal vrouwen die als lokale bestuurder actief zijn.” Op zich mooi. Helaas is de top 50 (nog) niet bekend gemaakt, en zijn dus de meeste genomineerde vrouwen achter de schermen gebleven. Een representatief aantal is mooi, maar geen doel op zich. Voor bijvoorbeeld burgemeesters is het niet erg dat er relatief veel genomineerd werden: “In de top 50 stonden 27 wethouders en twaalf burgemeesters.” Terwijl er toch echt wel meer dan twee keer zo veel wethouders dan burgemeesters zijn.

22% Dat kan beter!
Het wordt hoog tijd dat we iets aan die 22% doen. Dat is natuurlijk een belachelijk laag percentage. Zou het niet mooi zijn als dit jaar, het jaar waarin het vrouwenkiesrecht een eeuw bestaat, veel vrouwen geïnspireerd raken om zich te melden voor een bestuursfunctie? Als in 2018 minstens de helft van de kandidaten voor wethoudersfuncties vrouw is? En dan na de verkiezingen flink meer benoemingen? Als meer vrouwen burgemeester, commissaris van de koning of waterschapsbestuurder worden?

Op naar meer genomineerde vrouwen
De organisatie van een verkiezing als Beste Lokale Bestuurder kan daarbij best een handje helpen. Door vrouwen in het ambt zichtbaar te maken. Al was het maar door de hele top 50 te tonen, waar in ieder geval relatief meer vrouwen in stonden. Maar met een beetje creativiteit moet de diversiteit onder de genomineerden toch te stimuleren zijn!

I just don’t like her… het boemerang-effect voor vrouwen

www.topvrouwennaardetop.nl

Boemerang-effect
Clinton heeft last van backlash. Dit is het boemerang-effect dat optreedt als iemand zich niet voldoet aan voor haar (of hem!) stereotype gedrag. Vrouwen zijn aardig, zacht en verbindend. Mannen zijn daadkrachtig en uitgesproken. Hoe geëmancipeerd je ook denkt te zijn, deze stereotypen blijken diep geworteld in al onze systemen. Onderzoek toont dat steeds weer aan, en wie het van zichzelf niet wil geloven: doe deze test van de Harvard-universiteit over stereotypen.

Buiten de lijntjes: een bitch!
Uit onderzoek naar het fenomeen backlash   dat van  mannen ook verwacht wordt dat zij zich aan hun stereotype houden, maar dat zij zich op professioneel gebied meer kunnen veroorloven dan vrouwen om ervan af te wijken. Oftewel: een man mag best aardig zijn. Maar een vrouw mag niet hard zijn. Dan kleurt ze buiten de lijntjes en is ze een bitch. En vrouwen die niet aardig gevonden worden, worden minder competent geacht. Clinton moet dus wel aardig zijn.

Dan maar je mond houden?
Voor jezelf opkomen valt in de categorie ‘mannelijke eigenschappen’. Vrouwen die dit doen, worden dan ook streng beoordeeld. Dat kan ertoe leiden dat vrouwen letterlijk en figuurlijk overstemd worden. In het Witte Huis zijn vrouwen daarom begonnen met ‘amplifying’: elkaar versterken. Letterlijk. Als een vrouw in een vergadering overstemd wordt, herhaalt een andere vrouw haar. Een mooie analyse hiervan stond in de NRC van vandaag. Vanuit mijn vak als trainer en coach mocht ik een bijdrage leveren:

Gesprekstechnieken kunnen een handig steuntje in de rug zijn, maar als vrouw vaker je mond opendoen vereist ook een mentaliteitsverandering. Vrouwen willen vaak aardig gevonden worden, wat niet strookt met dominant gedrag. Volgens communicatie-adviseur Liesbeth Tettero is dit een bekend probleem. „Kijk maar naar Hillary Clinton. Zij wijkt af van de norm, omdat ze zich dominant opstelt. Daarom gaat de discussie vaak over haar likeability. Ze mag competent zijn, maar veel kiezers vinden haar niet aardig.
Toch is dat geen reden om te zwijgen, vindt Tettero. Ze stelt vrouwen tijdens haar trainingen vaak de vraag: wil je aardig of vaardig gevonden worden? „Vaak blijkt dat eerste dan toch erg belangrijk. Maar waarom eigenlijk? Jij vindt zelf ook niet iedereen aardig, dus wat maakt het uit als niet iedereen jou aardig vindt? Wees eens de bitch. In de praktijk blijkt dat anderen je assertiviteit vaak best op prijs stellen.”

Hoe overleef ik de politiek voor vrouwen: laag en zacht praten?

De zomervakantie is voorbij, de verkiezingscampagne is begonnen! Partijen presenteren hun programma’s en hun kandidaten. De leiders zijn al bekend: het zijn bijna allemaal mannen. Nu de rest van de lijsten nog. Wat gaat dat in 2017 betekenen voor de Tweede Kamer? Komt er eindelijk eens een man-vrouw-evenwicht in de blauwe stoelen? En wat is er nodig om ervoor te zorgen dat vrouwen écht serieus genomen gaan worden aan het Binnenhof?

Lees verder op www.topvrouwennaardetop.nl

De glazen kliffen van Dover of de United Kingdom of Thule?

(blog voor www.topvrouwennaardetop.nl)Schermafdruk 2016-07-13 20.32.24

Theresa May langgewenst bij Queen Elizabeth en is nu echt de nieuwe premier van het niet meer zo verenigde Koninkrijk. De opvolger van David Cameron, die het gevolgen van het door hem uitgeroepen referendum aan zijn opvolger overlaat. Na een interne campagne tussen twee vrouwen die eindigde met een discussie over wie de beste moeder is, is May verhuisd naar 10 Downing Street. Een bekend adres, maar is het nog in Londen? Mogelijk is het verhuisd naar de glazen kliffen van Dover. Of ligt het tegenwoordig in het prachtige land Thule?

Dover
Maggie 2.0, kopt het AD bij de foto van May. Omdat ze ‘minstens zo vastberaden’ is als Margaret Thatcher. Of er meer overeenkomsten zijn, moet nog blijken. Ze zou ‘bossy’ zijn; iets wat van een vastberaden man niet snel gezegd zou worden. Die heeft gewoon leiderschapskwaliteiten. En dat lijkt me voor een land dat er zo voor staat als de UK niet onhandig. Want er is een boel werk aan de winkel na het Brexit-referendum. Blijft het Kingdom wel United? Hoe, wanneer, onder welke voorwaarden gaat de Brexit plaatsvinden? Niet de minste vragen.

De kans is groot dat Mays kantoor aan de glazen klif van Dover ligt. De glazen klif staat voor het fenomeen dat vrouwen sneller worden aangenomen in zeer ingewikkelde, problematische situaties. Met een enorm afbreukrisico dus. Dan blijkt ineens dat er behoefte is aan feminiene eigenschappen als verbindend vermogen. Of aan een ‘mummy’ of ‘nanny’, zoals de Engelse media meldden. Maar ja, dat afbreukrisico wordt daar niet kleiner van…

Femocratie
Wie herkent deze tekst? “Vrouwen bezaten in hoge mate datgene wat de meeste mannen misten: intuïtie; haarzuiver aanvoelen wat er gebeuren moest — en het dan doen, zonder er lang over te praten, zonder zich op te blazen tot overbodige gewichtigheid, zonder in de eerste plaats te denken: waar ligt mijn voordeel? Bij vrouwen kwamen algemeen welzijn, kinderen en gezondheid op de eerste plaats.” Dit komt uit het boek Kinderen van Moeder Aarde van Thea Beckman. Dit gaat over het land Thule, waar vrouwen de macht hebben, jaren nadat de aarde tijdens de derde wereldoorlog bijna is vergaan. Natuurlijk blijkt dat mannen ook wel iets zinnigs in te brengen af en toe, maar het land besturen? Geen sprake van. Veel te gevaarlijk.

Is de UK het nieuwe Thule? De term ‘femocratie’ is al gevallen. Het kabinet van May schijnt voor de helft uit vrouwen te bestaan. Nicola Sturgeon is premier van Schotland, Arlene Foster van Noord-Ierland. Angela Eagle zou zo maar de nieuwe leider van Labour kunnen worden. En het Kingdom is al sinds mensenheugenis een Queendom. Helaas, een vrouw aan de top is geen wondermiddel tegen al het kwaad. Vrouwen zijn namelijk net mensen. Die kunnen ook dingen goed, minder geslaagd of ronduit slecht doen. Maar het is zeker het experiment waard. Liever streven naar een Thule dan balanceren op de rand van de klif…

Zelfs een vrouw kan dat?!

(blog voor www.topvrouwennaardetop.nl)

Had je mijn website al eens bekeken? En, wat vind je ervan? Jazeker, ik heb hem zelf gebouwd. Al doende geleerd: wat gebeurt er als ik op dit knopje druk? Maar het kan vast strakker en professioneler. Met meer gebruik van de mogelijkheden die het internet biedt.

Ik snap nu hoe het komt, ik heb namelijk een cruciale stap overgeslagen. Ik heb nooit geleerd hoe ik mezelf eigenlijk moet opmaken. En stylen. Als je dat namelijk kan, kun je ook een gave website maken. Tenminste, dat zegt een woordvoerder (v) van Capgemini. De reacties op social media waren minstens zo hilarisch. Schermafdruk 2016-06-02 10.48.02.png

De woordvoerder bedoelde het ongetwijfeld bemoedigend. Zo ingewikkeld is het ook weer niet. Als je goed kunt mikken met mascara, dan kun je ook een link in een tekst plakken. Oftewel: dames, aan de slag op het web!

Maar wat is de subtekst? ‘Zelfs’ een vrouw kan dit? Dat ingewikkelde, technische werk dat eigenlijk het terrein van mannen is?

Misschien heeft ze de boodschap voor veel vrouwen juist goed gebracht. Want het idee dat mannen beter zijn in techniek dan vrouwen, wordt er al vroeg ingehamerd. Dat begint al met speelgoed. Speelgoed voor jongens is om dingen te bouwen. Zie de vele voorbeelden in het on line Museum voor huis-, tuin- en keukenseksisme van wetenschapsjournalist Asha ten Broeke. Jongens zijn cool en kleuren robots. Voor meisjes is het superleuk om bloemen in te kleuren. En als ze dat goed kunnen, dan kunnen ze ook een gave website maken. Toch?